Akademik, Teknolojik ve Kurumsal Dönüşüm (2023–2026)
Üç Yılda Akademiden Teknolojiye Büyük Atılım
Prof. Dr. Alpay Arıbaş, 1 Ağustos 2023 tarihinde Aksaray Üniversitesi (ASÜ) Rektörlüğüne atanmış ve 3 Ağustos 2023 tarihinde görevi Prof. Dr. Yusuf Şahin’den devralmıştır. Kardiyoloji alanındaki akademik geçmişinin yanı sıra daha önce anabilim dalı başkanlığı ve dekan yardımcılığı gibi idari görevlerde bulunan Arıbaş, göreve başlarken Aksaray Üniversitesini akademik üretim, teknoloji, sağlık, üniversite-sanayi iş birliği ve nitelikli insan kaynağı bakımından daha ileri bir konuma taşıma hedefini ortaya koymuştur.
Ağustos 2023-Ağustos 2026 arasındaki yaklaşık üç yıllık dönem incelendiğinde, Arıbaş yönetiminin çalışmalarının birkaç temel eksende yoğunlaştığı görülmektedir: Aksaray Teknopark’ın faaliyete geçirilmesi, araştırma ve proje kapasitesinin geliştirilmesi, sağlık alanındaki eğitim ve hizmet altyapısının güçlendirilmesi, yeni fiziki yatırımlar, Milli Teknoloji Atölyesi, üniversite-sanayi ilişkilerinin geliştirilmesi, dijital dönüşüm ve kurumsallaşma. Bu çalışmalar, üniversitenin yalnızca eğitim veren bir kurum olarak değil, şehir ve bölgeyle ekonomik, teknolojik ve toplumsal ilişkiler kuran bir araştırma üniversitesi anlayışına doğru yönelmesini amaçlayan bütüncül bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir.
Aksaray Teknopark’ın Faaliyete Geçirilmesi
Arıbaş döneminin en görünür çalışmalarından biri Aksaray Teknoloji Geliştirme Bölgesi’nin işlevsel hâle getirilmesidir. Arıbaş, göreve geldikten sonra öncelikli çalışma alanlarından birinin Teknopark olduğunu belirtmiş; akademik bilgi ile sanayi tecrübesinin aynı ortamda buluşturulmasını temel hedeflerden biri olarak tanımlamıştır. 2023 sonlarında Teknopark’ın idari yapılanması hızlandırılmış, işletme ve yönetim süreçleri üzerinde çalışılmış ve yapının yalnızca üniversiteye değil bütün Aksaray’a hizmet etmesi gerektiği yaklaşımı benimsenmiştir.
Bu yaklaşım doğrultusunda Aksaray’daki sanayi kuruluşlarıyla doğrudan görüşmeler yapılmıştır. 2024 başında Teknopark için firmalardan alınan ön başvuruların 50’ye yaklaştığı açıklanmış; Brisa, Motolux ve diğer sanayi kuruluşlarıyla Ar-Ge faaliyetlerini Teknopark’a taşıma konusunda temaslar gerçekleştirilmiştir. Brisa’nın araştırma ve geliştirme çalışmalarını Aksaray Teknopark bünyesinde yürütmesine yönelik süreç de bu dönemde ilerlemiştir.
Aksaray Teknopark 15 Mayıs 2024 tarihinde resmen faaliyete geçti. İlk aşamada faaliyetler geçici yapılarda sürdürülürken kalıcı Teknopark binasının inşasına başlandı. 2025 yılı sonunda bina tamamlandı ve 10 Mart 2026 tarihinde Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın katıldığı törenle Aksaray Teknopark’ın yeni binası hizmete açıldı. Mart 2026 itibarıyla Teknopark bünyesinde 33 firma faaliyet göstermekteydi. Rektörlük tarafından açıklanan verilere göre Teknopark, kısa süre içerisinde 16 milyon TL Ar-Ge geliri dâhil yaklaşık 27 milyon TL katma değer meydana getirdi.
Bu gelişme Arıbaş döneminin üniversite-şehir ilişkileri açısından önemli sonuçlarından biridir. Teknopark, üniversitedeki bilimsel bilginin Aksaray sanayisiyle buluşabileceği kurumsal bir ara yüz meydana getirirken öğrenci ve akademisyenlerin teknoloji geliştirme, girişimcilik, patent, Ar-Ge ve ticarileştirme faaliyetlerine katılabilecekleri yeni bir ekosistem oluşturmuştur.
Milli Teknoloji Atölyesi ve Teknoloji Odaklı Eğitim
Arıbaş yönetiminin teknoloji politikalarının ikinci önemli ayağını Milli Teknoloji Atölyesi oluşturmuştur. Aksaray Üniversitesi, TÜBİTAK 4003-T Milli Teknoloji Atölyeleri Programı kapsamında desteklenmeye hak kazanan ilk 20 üniversite arasına girmiştir. Projeye üç yıllık dönem için 30 milyon TL destek sağlanmıştır.
Atölyenin temel amacı öğrencilerin TEKNOFEST ve benzeri bilim-teknoloji yarışmalarına hazırlanabilecekleri, tasarım yapabilecekleri ve fikirlerini prototipe dönüştürebilecekleri bir üretim ortamının oluşturulmasıdır. Göreve geldiği ilk dönemde roket, drone ve elektrikli otomobil ekiplerinin oluşturulmasına önem veren Arıbaş yönetimi böylece öğrenci teknoloji takımlarını kurumsal bir altyapıyla destekleme yoluna gitmiştir.
Milli Teknoloji Atölyesi, Teknopark ile birlikte 10 Mart 2026 tarihinde hizmete açılmıştır. Böylece bir tarafta öğrencilerin ve genç araştırmacıların proje geliştirebileceği atölye, diğer tarafta geliştirilen teknolojilerin şirketleşme ve ticarileşme süreçlerine aktarılabileceği Teknopark olmak üzere birbirini tamamlayan iki yapı meydana getirilmiştir.
Bilimsel Araştırma ve Yayın Performansının Desteklenmesi
Arıbaş döneminde üzerinde durulan bir başka alan akademik yayın ve proje performansıdır. Bu amaçla Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) bütçesi artırılmış ve üniversitenin kendi kaynaklarıyla aynı yıl içerisinde ikinci proje çağrısına çıkılması uygulamasına geçilmiştir. 2025 yılında iki dönem hâlinde yapılan BAP çağrıları sonucunda toplam 79 proje destek almaya hak kazanmıştır.
Öğrencilerin TÜBİTAK araştırma projelerine katılımında da yükseliş yaşanmıştır. Üniversite yönetiminin Ağustos 2025'te açıkladığı verilere göre TÜBİTAK 2209-A kapsamında kabul edilen proje sayısı 2023 yılında 31 iken 2024 yılında 58’e yükselmiştir. Üniversite yönetimi bu artışı öğrenci araştırmalarının teşvik edilmesi politikasının önemli göstergelerinden biri olarak değerlendirmiştir.
Bilimsel yayınlarda da dikkat çekici bir artış kaydedilmiştir. Ocak 2026'da açıklanan Web of Science verilerine göre Aksaray Üniversitesi 2024 yılında 497 bilimsel makale ile o tarihe kadarki en yüksek yıllık yayın sayısına ulaşmıştır. Aynı açıklamada yıllık atıf sayısının 1.300 artarak 9.912’ye ulaştığı belirtilmiştir. Üniversite yönetimi bu gelişmede BAP desteklerinin artırılması, proje çağrılarının genişletilmesi ve kütüphane veri tabanlarına yapılan yatırımların etkili olduğunu ifade etmiştir.
2025 yılı değerlendirmelerinde ayrıca Aksaray Üniversitesinin 2006-2008 döneminde kurulan 41 devlet üniversitesi arasında Web of Science makale sayıları bakımından dokuzuncu sırada bulunduğu; URAP verilerine göre ise 2000 yılından sonra kurulan üniversiteler arasında 34’üncü sırada yer aldığı açıklanmıştır. Stanford Üniversitesi tarafından hazırlanan “Dünyanın En Etkili Bilim İnsanları 2024” listesinde ASÜ’den yedi akademisyenin bulunması da bu dönemin akademik görünürlüğüne ilişkin göstergeler arasında yer almıştır.
Burada önemli bir ayrım yapmak gerekir: söz konusu yayın, atıf ve sıralama sonuçları yalnızca rektörlük yönetimine mal edilemez; bunlar üniversitenin akademisyenlerinin uzun dönemli bilimsel çalışmalarının ürünüdür. Bununla birlikte BAP kaynaklarının artırılması, araştırma altyapısının desteklenmesi ve öğrenci projelerinin teşvik edilmesi Arıbaş döneminin araştırma yönetimi politikaları arasında açık biçimde yer almaktadır.
Diş Hekimliği Fakültesinin Eğitim ve Sağlık Hizmetlerine Kazandırılması
Arıbaş’ın göreve başlamasının ardından öncelik verilen alanlardan biri de sağlık altyapısı olmuştur. Bu kapsamda Diş Hekimliği Fakültesi ile Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinin faaliyete geçirilmesi için çalışmalar hızlandırılmıştır. Eylül 2023 itibarıyla klinikler, laboratuvarlar ve sterilizasyon ünitelerinin büyük bölümü tamamlanmış; cihaz ve ekipman ihtiyaçlarının giderilmesine yönelik çalışmalar yürütülmüştür.
Üniversite yönetimi cihaz alımlarının tamamlanabilmesi amacıyla ek ödenek temin edildiğini ve fakülteye personel kadroları tahsis edildiğini açıklamıştır. Yürütülen çalışmalar sonucunda YÖK, 2024 yılında Diş Hekimliği Fakültesinin öğrenci almasına onay vermiş ve fakülte 2024-2025 eğitim-öğretim yılında ilk öğrencilerini kabul etmiştir. İlk yıl 22 öğrenci fakülteye kayıt yaptırmıştır.
Bu gelişme Aksaray açısından yalnızca yeni bir yükseköğretim programının açılması anlamına gelmemektedir. Fakülte ve ona bağlı sağlık merkezi, diş hekimliği eğitimi ile Aksaray halkına sunulacak ağız ve diş sağlığı hizmetlerini aynı kurumsal yapı içerisinde birleştiren bir yatırım niteliğindedir.
Tıp Fakültesinin Güçlendirilmesi
Sağlık alanındaki ikinci önemli yatırım Tıp Fakültesinin fiziki ve akademik kapasitesinin geliştirilmesi olmuştur. Arıbaş göreve başladığı ilk aylardan itibaren Tıp Fakültesinin akademik kadrosunun güçlendirilmesini ve Aksaray’da gerçekleştirilemeyen bazı tıbbi işlemlerin yapılabilmesini hedefleyen çalışmalar yürütüldüğünü açıklamıştır. Bu kapsamda farklı alanlardan öğretim üyelerinin Aksaray’a davet edilmesi ve bazı ameliyatların gerçekleştirilmesi yönünde girişimlerde bulunulmuştur.
Daha uzun vadeli yatırım ise Tıp Fakültesi Temel Bilimler Binası olmuştur. Yaklaşık 12.500 metrekare büyüklüğündeki yapının inşası 2025 yılında önemli ölçüde ilerlemiş, 2025 sonu itibarıyla kaba inşaatı tamamlanmıştır. Binanın 2026-2027 eğitim-öğretim döneminde hizmete alınması planlanmıştır.
Ayrıca Tıp Fakültesinde Akademik Otomasyon Sınav Sistemi kapsamında dijital sınav sistemine geçilmiş; sınav süreçlerinin güvenilirliği ve verimliliğinin geliştirilmesi hedeflenmiştir.
Yeni Akademik Yapılanma ve Bilgisayar-Bilişim Alanı
Üniversitenin akademik yapılanmasında da yeni adımlar atılmıştır. 2025 yılında Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi üniversitenin 14’üncü fakültesi olarak kurulmuş ve fakülte bünyesinde bölüm açılması ile idari yapılanmaya ilişkin süreçler başlatılmıştır.
Bu gelişmenin Teknopark, Milli Teknoloji Atölyesi ve dijital dönüşüm çalışmalarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekir. Böylece Arıbaş döneminde teknoloji politikası yalnızca bir bina veya proje üzerinden değil; eğitim, araştırma, öğrenci projeleri, girişimcilik ve sanayi iş birliğini birbirine bağlayan daha geniş bir yapı içerisinde ele alınmıştır.
Dijital Dönüşüm ve Kurumsallaşma
Arıbaş döneminin bir başka çalışma alanı üniversitenin idari ve dijital altyapısının geliştirilmesidir. Üniversitede Dijital Dönüşüm Koordinatörlüğü, Sürdürülebilirlik ve İklim Değişikliği Koordinatörlüğü, Toplumsal Katkı Koordinatörlüğü, Bilimsel Dergiler ve Yayınlar Koordinatörlüğü gibi yeni yapılanmalar oluşturulmuş; Kurumsal İletişim Koordinatörlüğü bünyesinde Bilim İletişimi Ofisi faaliyete geçirilmiştir.
Dijitalleşme kapsamında ASÜM Mobil uygulaması kullanıma sunulmuş, kampüsteki Wi-Fi ağının kapsam ve kalitesinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapılmış ve çeşitli akademik-idari süreçlerin elektronik ortama aktarılması hedeflenmiştir. Merkez Kütüphanenin elektronik kaynak kapasitesinin artırılması da araştırma altyapısına yönelik çalışmaların bir parçası olmuştur. (Devamı yarın)
Yorum Yazın